SRT Yayın Akışı - 28.02.2021
Son Dakika

ŞEKER ve SAĞLIK 27 Ocak 2021 - 05:43, Çarşamba


Dyt. Beyza İBRİ

Şeker glukoz, galaktoz, fruktoz gibi monosakkarit veya maltoz, laktoz, sükroz  gibi disakkaritleri tanımlamak için kullanılan bir kavramdır.  Yani karbonhidratların yapıtaşlarını tanımlar. Şekerler gıda endüstrisinde tatlandırmak, korumak veya kıvam kazandırmak gibi amaçlarla kullanılmaktadır.  Besinlerin doğal yapısında bulunan fruktoz, galaktoz gibi şekerler dışında beyaz şeker, kahverengi şeker, mısırı şurubu gibi ilave şekerler vardır. Çeşitli amaçlar için kullanılan bu ilave şekerler;  keklerde, bisküvilerde, şekerlemelerde ve şeker ilaveli farklı içeceklerde kullanılmaktadır.

Bu besinler-içecekler  genellikle yüksek enerji içermelerine rağmen besleyici özellikleri düşüktür.  İlave şekerler, genel olarak ‘boş enerji kaynağı’ olarak ifade edilmektedir.  Yani enerji/kalori içermektedir  fakat vücut için gerekli olan vitamin-minarel, posa/lif gibi besin öğeleri bakımından fakirdir.

İlave şeker alımı özellikle kilo artışıyla ilişkilendirmektedir. Bu nedenle obezite, Tip 2 diyabet, kalp hastalıkları gibi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.

Şeker tüketimi, her geçen gün artmaktadır. Bunun önemli nedenlerinden biri hazır ve paketlenmiş ürünlere karşı ilginin artmasına bağlı olarak, bu ürünlerin tüketiminin artmasıdır.  Özellikle çocuklarda reklamların ve akran etkisiyle hazır ve paketlenmiş ürünlerin tüketimi git gide artmaktadır.

 

Şekerin Sağlık Üzerine Etkileri

*Şekerli besinlerin tüketimi ekstra kalori alımına neden olarak kilo artışına neden olmaktadır.  Özellikle düzenli şeker tüketimi, obeziteye sebep olmaktadır.

* Fazla şeker tüketimi,  insülinin hücreler tarafından kullanılamamasına neden olabilir yani insülin direnci gelişebilmektedir.  İnsülin direnci ise Tip 2 diyabet(şeker hastalığı)riskini artırır.

*Yüksek glisemik indekse(kan glukoz/şeker düzeyini hızla artırıp fazla insülin salınımını tetikleyen besinler) sahip besinlerin fazla tüketimi; kilo artışına, obeziteye ve diyabete neden olmaktadır. İlave şeker içeren besinler de genel olarak yüksek glisemik indekse sahiptir.  Düzenli ve fazla şeker tüketimi bu hastalıkların riskini artırmaktadır. 

*Vücuda alınan şekerin fazlası trigliserit denen yağ asidine dönüşmektedir. Kanda fazla bulunan trigliserit kalp-damar hastalıklarına neden olabilmektedir.

*Karaciğerde trigliseritin fazlası birikerek karaciğer yağlanmasına neden olmaktadır. Ayrıca aşırı fruktoz tüketimi,  trigliseritlerin yükselmesine sebep olmaktadır.  Bu durum da karaciğer yağlanmasını tetikleyebilmektedir.

*Çok fazla şeker tüketimi bağırsaklardaki yararlı bakterilerin sayısının azalmasına, zararlı bakterilerin ise artmasına neden olmaktadır. Bu durum bağırsaklardaki bakteri florasının bozulmasıyla sonuçlanabilmektedir.

 

*Özellikle çocukların şeker ilaveli besinlere karşı düşkünlüğü hem çocukluk çağı obezitesinin hem de diyabetin çocuklarda görülme sıklığını artırmaktadır. Bu durum çocukluk çağında ortaya çıkabilir ve yetişkinlik döneminde de devam edebilir.

*Aşırı şeker tüketimi diş çürüklerine neden olabilmektedir. Düzenli diş fırçalama sayesinde bu riski azaltılabilir.

Şeker Tüketimi Nasıl Olmalıdır?

Karbonhidratlar vücut için enerji kaynağıdır. Bu enerji ihtiyacını ilave şekerler yerine doğal şeker içeren besinlerden karşılamak daha sağlıklıdır. Bu besinler sebze-meyve, tam tahıl ürünler-ekmekler, kurubaklagiller,  süt ve ürünleridir. Bu besinler doğal olarak şeker içermekle birlikte vücut için gerekli olan çeşitli vitamin-mineralleri ve posa/lif de içermektedir.

Şeker ilaveli besinler-içecekler yüksek kalori ve düşük besin değerine (vitamin-mineral ve posadan yoksun)sahip maddelerdir.  Uzun süre ve fazla tüketimi çeşitli hastalıklara neden olmaktadır.  Bu nedenle bu besinlerin veya içeceklerin tüketimi sınırlandırılmalıdır. Dünya Sağlık Örgütü(WHO) ilave şeker alımının, sağlıklı bireyler için, günlük enerji ihtiyacının %10’unu geçmemesi gerektiğini önermiştir.

Özellikle beslenme alışkanlıklarının oluştuğu bebeklik ve çocukluk çağında daha da dikkatli olunmalıdır.  Bu dönemlerde çocukların yeterli ve dengeli beslenmeleri ve büyümeleri için ilave şekere ihtiyaç yoktur. Bu nedenle çocukların beslenmesinde olabildiğince ilave şeker içeren besinlerden kaçınmak gerekmektedir.

Sonuç olarak bebeklik döneminden itibaren sağlıklı besinler tercih edilmeli ve ilave şeker tüketimi olabildiğince sınırlandırılmalıdır.

Özellikle hazır ve paketlenmiş ürünlerin etiketleri iyi okunmalı ve olabildiğince bu ürünlerin tüketiminden kaçınılmalıdır.

Şeker ihtiyacı için kuru veya taze meyveler tercih edilebilir fakat aşırıya kaçılmamalıdır ve porsiyon kontrolüne dikkat edilmelidir.

Bu yazı toplam 362 defa okundu.
YASAL UYARI:Haber portalımız 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na uygun olarak yayınlanmaktadır Yayınlanan fotoğrafların yeniden yayımı ve herhangi bir ortamda basılması, önceden yazılı izin gerektirir. Portalımızda yayınlanan haberler ise, kaynak gösterilmek ve portalımızın ilgili sayfasına link verilmek koşuluyla yeniden yayınlanabilir.
KÖŞE YAZARLARI

Sosyal Medya



Çok Okunanlar

  1. Bugün
  2. Dün
  3. Bu Hafta
  4. Bu Ay

E-Posta Listesi

Adınız E-Postanız

Arama


Arşivde Ara


Evren TV Programlar