SRT Yayın Akışı - 13.05.2021
Son Dakika

YUMURTANIN FAYDALARI20 Ocak 2021 - 09:48, Çarşamba


Dyt. Beyza İBRİ

‘Örnek protein’ olarak adlandırdığımız yumurtanın, protein kalitesi yüksektir ve tamamı vücut proteinlerine dönüşebilmektedir.   Yumurta, biyolojik değeri yüksek protein, zengin vitamin ve mineral içeriğiyle; sağlıklı bireyler için yeterli ve dengeli beslenmenin önemli bir parçasıdır.

Yumurta; A, B2, B6 ve B12, E vitaminlerinden zengindir.  D vitaminin asıl kaynağı güneştir.  Yumurta sınırlı da olsa D vitamini içeren birkaç besinden biridir. Ayrıca demir ve fosfor bakımından da iyi bir kaynaktır ve çinko da içermektedir.  Bir büyük boy yumurta yaklaşık olarak 6 gram protein içerir. %55’i beyazında,  %45’i ise sarısındadır. Yumurta elzem aminoasit dediğimiz; insan vücudu tarafından üretilemeyen, dışarıdan almak zorunda olduğumuz aminoasitlerin(proteinlerin yapı taşı) tamamını içermektedir. Bu sayede yumurta proteinlerinin tamamı vücut proteinlerine çevrilmektedir. Yani yumurta yüksek kaliteli protein kaynağıdır.

Yumurtanın Faydaları Nelerdir?

  • Yumurta elzem aminoasitlerce  zengindir. Biyolojik değeri  100 olarak kabul edilmiştir ve diğer gıdaların protein kalitesinin saptanmasında standart olarak kullanılır.
  • İçerdiği protein sayesinde vücutta onarım faaliyetlerinde görev alır. Yanık, enfeksiyon,  cerrahi müdahale durumlarında; doku onarımı ve yaraların iyileşmesi için hastaların diyetlerinde yer almalıdır.
  • Yumurta içerdiği demir minerali kan yapımında gereklidir.  Özellikle kansızlık(anemi) sorunu yaşayan bireyler için yumurta iyi bir kaynaktır.  Yumurtanın C vitamini içeren bir besinle(yeşil sebzeler, turunçgiller vb.) tüketimi demir elimini artırır. Çayın içinde bulunan tanenler demir emilimini azaltacağı için öğünlerle birlikte çay tüketilmemelidir. (Yemeklerden yaklaşık 45 dakika önce veya sonra çay tüketilebilir.)
  • Yumurtanın içerdiği kolin, sinir iletiminde görev alır. Beyin gelişiminde rol oynar.  Yumurta Alzheimer hastalığının önlenmesinde doğal kaynaktır.
  • Yumurta sarısında bulunan E vitamini, fosfotidilkolin ve fosfovitin doğal antioksidan özelliğe sahiptir.
  • Yumurta içerdiği lutein ve zeaksantin bileşikleri sayesinde yaşlanan gözde kataraktı ve maküler dejenarasyonu(ana görme noktası olan sarı noktanın bir hastalığı ) önler.
  • İçerdiği kaliteli protein ve vitamin-minareler sayesinde, yemeklerin besin değerini artırarak dengeli örüntülerin oluşması için kullanılabilir.(Yumurtalı ıspanak, menemen gibi sebze yemeklerinde;  erişte, börek, yumurtalı ekmek gibi tahıl gruplarında kullanılarak yemeklerin besin değerleri arttırılabilir.)
  • Büyüme çağındaki çocukların protein gereksinmeleri artmaktadır.  Bu nedenle kaliteli protein içeriğiyle yumurta çocuk beslenmesinde önemlidir.  Ayrıca çocukların büyümesi-gelişmesi ve bağışıklıklarının güçlenmesi için gerekli olan çinko minareli için de yumurta iyi bir kaynaktır.
  • Bebeklere 6. aydan itibaren ek besin olarak yumurta sarısı başlanabilir.  Ancak yumurta beyazı alerjen etkisi nedeniyle 1 yaş altı bebeklere önerilmez.  1 yaşından sonra ise az miktarlarda denenerek başlanabilir.  Alerji belirtileri takip edilmelidir. Alerji belirtileri gözlenmezse yavaş yavaş miktarı arttırılarak bir tam yumurta tüketimi çocuklarda sağlanmalıdır.
  • Gebelik ve emziklilik döneminde protein, demir, kolin gereksinmeleri artmaktadır. Bu nedenle sağlıklı gebe, emzikli kadınların beslenmesinde de yumurta önerilmektedir.
  • Yaşlılarda kas kaybını engellemek, sporcularda kas kitlesinin gelişimi için yumurta diyetlerinde önemli yer tutar.

 

Yumurtanın Pişirilmesi

Yaygın inanış yumurtanın çiğ ya da rafadan tüketiminin daha sağlıklı olduğu yönde olsa da bu inanış doğru değildir. Özellikle mikrobiyal açıdan risklidir. Salmonella denilen bakterilerin bulaş riski vardır. Pişirilmesiyle bu bakterilerin bulaşması önlenmiş olunur. Ayrıca pişmiş yumurta proteinlerinin ince bağırsaktan emilimi ve vücut proteinlerine dönüşümü daha fazladır.

Yumurtanın pişirilmesiyle sindirimi kolaylaşır.  Yumurtada bulunan avidin denilen protein biotini(B grubu vitamini)bağlayarak vücutta kullanılmasını engeller.  Pişirilmeyle biotin serbest kalır ve vücut tarafından kullanılabilir.

Yumurta; kayısı kıvamı için 5-6 dakika, tam pişmiş yumurta kıvamı için 10 dakika kaynadıktan sonra pişirilmelidir.

Yumurtanın Saklanılması ve Kullanılmasıyla İlgili Notlar

*Satın alınan yumurtanın son kullanma tarihine dikkat edilmelidir. Türk Gıda Kodeksi Tebliğine göre; yumurtanın son kullanma tarihi yumurtlama tarihinden itibaren 28 günden fazla olamaz. Yumurta, yumurtlama tarihinden 18. güne kadar soğutulması zorunlu değildir. Ancak 18. günden itibaren  +8/+5 dereceleri arasında(buzdolabında)  saklanmalıdır.

*Taze yumurtayı kırdığımız zaman sarısı dağılmadan ortada, beyazı ise düzgün bir şekilde etrafında kalır.  Yumurta bayatladıkça akı sulu hale gelir. Yumurtaları kullanmadan önce başka bir kaba kırarak tazeliğini kontrol edebilirsiniz. Bayatlayan yumurtada hava deliği büyür ve su kaybı artar buna bağlı olarak yumurta hafifler.  Ayrıca %10’luk tuz çözeltisinde taze yumurta dibe batarken, bayat yumurta su üzerinde kalır.

*Yumurtalar buzdolabına konulurken değil, kullanılmadan hemen önce yıkanmalıdır.

* Yumurta  kabartıcı olarak kullanılmak istenildiğinde, kullanılmadan 2-3 saat önce buzdolabından çıkartılmalıdır. Bu sayede daha iyi kabarma sağlanmış olunur.

 

 

 

 

 

Yumurtanın Üzerindeki Rakamlar Ne Anlama Geliyor?

Satın alınan yumurtaların üzerinde yazan rakamlar; yumurtanın yetiştirme metodu kodunu,ülke kodunu, il trafik kodunu, işletme ve kümes numarasını içerir.

Örneğin;  0TR540000060-01

*0 yetiştirme metodu kodudur.

***organik yetiştiricilik için ‘0’

***açık dolaşım yetiştiricilik için ‘1’

***kümeste kafessiz yetiştiricilik için ‘2’

***kümeste kafesli yetiştiricilik için’3’ rakamları kullanılmaktadır.

*TR(Türkiye) ülke kodunu

*54(Sakarya) il kodunu

*0000060-01 İşletmenin ve kümesin numaralarıdır.

Bu yazı toplam 1509 defa okundu.
YASAL UYARI:Haber portalımız 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na uygun olarak yayınlanmaktadır Yayınlanan fotoğrafların yeniden yayımı ve herhangi bir ortamda basılması, önceden yazılı izin gerektirir. Portalımızda yayınlanan haberler ise, kaynak gösterilmek ve portalımızın ilgili sayfasına link verilmek koşuluyla yeniden yayınlanabilir.
KÖŞE YAZARLARI

Sosyal Medya



Çok Okunanlar

  1. Bugün
  2. Dün
  3. Bu Hafta
  4. Bu Ay

E-Posta Listesi

Adınız E-Postanız

Arama


Arşivde Ara


Evren TV Programlar